Trump aanza "Jeshi la Super Intelligence": atawala AI badala ya sheria mpya
Mkuu wa ujasusi wa Marekani, Jay Clayton, ataongoza kikosi kipya cha serikali kinachoratibu sera za AI — ikiwa ni hatua ya pili ya Marekani kujitawala yenyewe baada ya mkataba wa kujitolea wa makampuni makubwa.
Rais Donald Trump wa Marekani alitangaza Jumapili, tarehe 4 Oktoba 2026, kuwa amemteua Jay Clayton — mkurugenzi wa Idara ya Ujasusi ya Taifa la Marekani — kuongoza kikosi kipya cha serikali kinachoitwa "Super Intelligence Force" (Jeshi la Super Intelligence). Katika chapisho lake kwenye mtandao wa Truth Social, Trump alisema kikosi hicho kitaratibu juhudi za serikali "kuhakikisha Marekani inaendelea kuongoza dunia katika Super Intelligence, ambayo watu wengi wanasema ni kubwa kuliko Mapinduzi ya Viwanda na Mtandao, na kulinda maslahi na kuboresha maisha ya Wamarekani wote."
Mbali na Clayton, kikosi hicho kitaongozwa na Andrew Ferguson, mwenyekiti wa Tume ya Biashara ya Shirikisho (FTC); Emil Michael, afisa wa teknolojia ya utafiti wa Pentagon; na Scott Kupor, mkurugenzi wa Ofisi ya Usimamizi wa Watumishi. Kikosi kitawasiliana na watumiaji, makundi ya maslahi ya umma, mashirika ya kidini, watoa miundombinu muhimu na makampuni ya AI — na kitaripoti moja kwa moja kwa Trump na mkuu wake wa wafanyakazi, Susie Wiles.
Tangazo hili linakuja siku tano baada ya Trump kuongoza mkataba wa makampuni makubwa ya AI uliosainiwa tarehe 29 Septemba. Katika mkutano huo wa Ikulu, watendaji wakuu wa makampuni makubwa — akiwemo Mark Zuckerberg (Meta), Jeff Bezos, Elon Musk na Dario Amodei (Anthropic), pamoja na wawakilishi wa Nvidia, SpaceX, OpenAI na Google — walisaini ahadi inayoitwa "Joint Commitment on Frontier Responsibilities". Trump alisema anaiona ahadi hiyo kuwa ya kimaadili, lakini wachambuzi wanaeleza kuwa haikuwahi kuwa na sheria ya kulazimisha — hakuna adhabu, hakuna ukaguzi wa lazima, wala masharti ya kuripoti matukio.
Jina lenyewe ni sehemu ya mabadiliko makubwa. Tarehe 29 Septemba, Trump alisaini amri ya utawala inayoitwa "Inaugurating the Era of Super Intelligence", inayoiamuru serikali ya Marekani kubadili neno "Artificial Intelligence" na "Super Intelligence" (SI). Kwa maneno mengine, serikali haitaandika "AI" tena kwenye nyaraka rasmi — itaandika "super intelligence". Wataalamu wanasema jina halibadili teknolojia yenyewe; kinachobadilika ni jinsi serikali inavyoiwasilisha na jinsi wakandarasi wanavyotia alama kwenye zabuni zao.
Haya yote yanajiri wakati Wamarekani wengi wakiwa na wasiwasi. Uchunguzi wa maoni uliofanywa na Quinnipiac Wiki iliyopita uligundua kuwa asilimia 73 ya Wamarekani wana wasiwasi kwamba AI inaweza kutishia uhai wa binadamu, na asilimia 81 wanasema usalama ni muhimu zaidi kuliko ubunifu. Serikali hata hivyo imeamua njia ya "ujitawala": badala ya sheria mpya kali, kikosi cha serikali kitaratibu, makampuni yatajiwekea kanuni — na watumiaji wataamini.
Ina maana gani kwako?
Wafanyabiashara wadogo na wajasiriamali: Zana unazotumia kila siku — ChatGPT, Gemini, Meta AI kwenye WhatsApp — zinatengenezwa na makampuni hayo hayo yaliyosaini mkataba wa Marekani. Kwa kuwa makubaliano hayo si ya lazima kisheria, usalama wa zana unabaki mikononi mwa kampuni yenyewe, si sheria. Fuatilia masharti ya matumizi ya zana yako: jua data yako inakwenda wapi na usiweke taarifa nyeti za biashara yako bila kufikiria.
Wanafunzi na walimu: Kinyang'anyiro cha Marekani na China kinaharakisha AI — zana zitakuwa na nguvu zaidi kila mwaka. Lakini kumbuka: "kujitolea" si sawa na "kulazimishwa". AI inaweza kubuni majibu na kufanya makosa makubwa, na hakuna sheria mpya ya Marekani inayowalazimisha watengenezaji kuthibitisha usalama kabla ya kutoa bidhaa. Tumia AI kama msaidizi, si kama ukweli wa mwisho.
Wazazi: Watoto wanatumia chatbots zaidi kila siku, wakati Marekani imeamua kuwa makampuni ndiyo yatajiwekea mipaka yao wenyewe. Zungumza na watoto wako kuhusu kutotumainia kila jibu, na kufahamu kuwa kampuni zinazotengeneza zana hizi zina maslahi ya biashara — si za afya ya familia yako.
Wapangaji wa sera na washirika wa sekta: Ujumbe kwa Afrika uko wazi: nguvu kubwa zinaandika kanuni zao wenyewe, kwa maslahi yao. Nchi za Afrika zinahitaji fikra zao za sera za AI — zinazolinda raia na kusaidia ubunifu wa ndani — badala ya kusubiri kanuni kutoka ng'ambo.
Habari zaidi
Marekani yaiondoa DeepSeek kwenye mifumo ya serikali: ina wasiwasi kuhusu usalama wa data
Wizara ya Usalama wa Ndani ya Marekani imeagiza mashirika ya serikali kuondoa teknolojia ya AI ya kampuni ya China ya DeepSeek — ikiwa ni pamoja na huduma zilizojengwa juu yake — kwa hofu kwamba data nyeti inaweza kufikiwa na mamlaka za China chini ya sheria zao.
Benki ya Maendeleo ya Afrika na UNDP waanza utekelezaji wa mpango wa AI wa dola bilioni 10
Mpango uliozinduliwa kwenye Jukwaa la AI la Nairobi Februari 2026 sasa unaanza kufanya kazi nchini tano za kwanza, ukilenga kuchangia ajira milioni 25 mpya ifikapo 2035.
Kiongozi wa Google: Afrika inaweza kuruka teknolojia za zamani na kuingia kwenye AI moja kwa moja
Charles Murito anasema ujuzi, miundombinu imara na zana za AI zenye bei nafuu ndizo nguzo tatu zitakazoamua kama Afrika itafaidika kikamilifu na mapinduzi ya AI.