Korea Kusini yatoa mkopo wa dola milioni 170 kujenga kituo cha mafunzo ya AI Tanzania
Makubaliano yaliyotiwa saini Dar es Salaam Jumatano yatajenga kituo cha kwanza cha aina yake Afrika Mashariki — kitakachofundisha AI, roboti, uchambuzi wa data na mtandao wa vitu.
Benki ya Korea Kusini ya Uagizaji na Uuzaji Nje (Korea Eximbank) itatoa mkopo wa dola milioni 170 kujenga kituo cha elimu ya akili bandia (AI) nchini Tanzania. Makubaliano ya mkopo huo yalitiwa saini jijini Dar es Salaam Jumatano, Novemba 4, na Makamu wa Rais Mtendaji Mkuu wa benki hiyo, Lee Dong-hoon, na Naibu Waziri wa Fedha wa Tanzania, Natu E. Mwamba.
Huu ni mradi wa kwanza wa AI kufadhiliwa kupitia Mfuko wa Ushirikiano wa Maendeleo ya Kiuchumi wa Korea Kusini (EDCF), na pia wa kwanza chini ya mpango mpya wa Seoul uitwao "K-AI Package" — mpango unaochanganya ufadhili wa maendeleo na teknolojia za AI za Korea kusaidia nchi zinazoendelea.
Kituo hicho kitajengwa kwenye eneo la mita za mraba 35,000 na kitatoa programu nne: AI, roboti, uchambuzi wa data na Mtandao wa Vitu (IoT). Lengo lake ni kufundisha wataalamu wa "physical AI" — yaani AI inayofanya kazi pamoja na mashine na vifaa halisi. Kitakuwa na maabara za AI na vifaa vya mafunzo ya hali ya juu, na kitatumia teknolojia na mifumo ya elimu ya Korea katika ufundishaji, mitihani na mafunzo ya walimu. Pia kitatumia majukwaa ya wingu kushiriki kozi na kusimamia ujifunzaji.
Serikali ya Tanzania inapanga kujenga kituo kikubwa cha data cha AI karibu na kituo hicho na kuanzisha kundi la AI litakalovutia makampuni ya teknolojia. Mkopo huo uliidhinishwa na serikali ya Korea Agosti 23, 2026. Kwa mujibu wa Wizara ya Fedha ya Korea, ni mkopo wa masharti nafuu — si zawadi: Tanzania itaulipa, na ununuzi wa vifaa na huduma kwa ajili ya mradi utafanywa kupitia makampuni ya Korea.
"Tutatumia mradi huu kama hatua ya kwanza ya kuanzisha teknolojia za AI za Korea barani Afrika," alisema Lee, akiahidi kuendelea kuunga mkono makampuni ya Korea yanayofanya miradi ya miundombinu ya AI na teknolojia ya kidijitali nje ya nchi.
Ina maana gani kwako?
Kwa vijana na wanafunzi wa Tanzania, kituo hiki kinaleta fursa mpya ya kujifunza ujuzi wa AI, roboti na data — ujuzi unaohitajika sana sokoni leo. Kwa wafanyakazi na wataalamu, mafunzo ya vitendo katika maabara za kisasa yanaweza kufungua ajira mpya, hasa kama kituo cha data na kundi la AI vitakavyopangwa vitavutia makampuni ya teknolojia. Kwa nchi nzima, Tanzania inajijenga kama kitovu cha AI Afrika Mashariki.
Lakini mafanikio yatatengemea utekelezaji: bado hakuna tarehe ya kuanza ujenzi wala idadi ya wanafunzi iliyotangazwa, na mkopo huu ni deni — faida yake itapimwa kwa jinsi wataalamu watakavyotumia ujuzi huo baada ya kuhitimu, si kwa ukubwa wa jengo lenyewe.
Habari zaidi
Kiongozi wa Google: Afrika inaweza kuruka teknolojia za zamani na kuingia kwenye AI moja kwa moja
Charles Murito anasema ujuzi, miundombinu imara na zana za AI zenye bei nafuu ndizo nguzo tatu zitakazoamua kama Afrika itafaidika kikamilifu na mapinduzi ya AI.
Adesina apendekeza mfuko wa dola bilioni 10 wa AI kwa Afrika
Aliyekuwa rais wa Benki ya Maendeleo ya Afrika anataka mfuko huo uwe msingi wa mpango mkubwa wa dola bilioni 50 katika miaka 10 — ili Afrika isiwe soko tu la teknolojia za wengine, bali muundaji na muuzaji wake.
Mawaziri wa Afrika Mashariki waidhinisha mkakati wa AI na somo la chuo kikuu
Mawaziri wa Jumuiya ya Afrika Mashariki wameidhinisha mkakati wa pamoja wa AI na somo la AI kwa vyuo vikuu, katika mkutano wa Kampala uliomalizika Oktoba 31 — lakini utekelezaji bado hauna tarehe wala bajeti mpya.