Kiongozi wa Google: Afrika inaweza kuruka teknolojia za zamani na kuingia kwenye AI moja kwa moja
Charles Murito anasema ujuzi, miundombinu imara na zana za AI zenye bei nafuu ndizo nguzo tatu zitakazoamua kama Afrika itafaidika kikamilifu na mapinduzi ya AI.
Picha: imetengenezwa na AI
Charles Murito, mkurugenzi wa Google wa masuala ya serikali na sera kwa Afrika chini ya Jangwa la Sahara, amesema Afrika ina nafasi ya kipekee ya kuruka teknolojia za zamani na kuanza kutumia AI moja kwa moja. Alizungumza hayo katika mahojiano na TechArena yaliyochapishwa tarehe 2 Oktoba 2026.
Kwa mujibu wa Murito, ukuaji wa idadi ya watu barani Afrika unaweza kuunda msingi imara wa ubunifu wa AI wa nyumbani, hasa katika afya, elimu na kilimo. Anasema kuwa kwa sababu Afrika haina miundombinu mingi ya zamani, inaweza kuruka hatua na kutengeneza suluhisho za AI moja kwa moja, badala ya kufuata njia zile zile zilizotumiwa na nchi za Magharibi.
Lakini Murito anaonya: ili Afrika inufaike kikamilifu, nguzo tatu lazima zikue pamoja, ujuzi, miundombinu, na upatikanaji. Anasema ujuzi pekee hautoshi; bara linahitaji miundombinu ya intaneti inayoweza kustahimili changamoto, njia mbadala pale kebo za baharini zinapoharibika, na mitandao yenye uhakika na kasi. Na hatimaye, zana za AI lazima zipatikane kwa bei nafuu kwa watu wengi zaidi barani.
Kwa upande wa ujuzi, Google inasema imefundisha zaidi ya watu milioni 6.5 tangu 2017, na inalenga kufikia watu milioni 10 barani Afrika. Kupitia programu ya Google for Startups Accelerator Africa, kampuni hiyo imesaidia zaidi ya kampuni chipukizi 190 katika nchi 17 za Afrika, ambazo zimekusanya zaidi ya dola milioni 400 na kuunda ajira zaidi ya 3,500.
Murito pia anasisitiza kuwa Afrika haipaswi kutumia tu bidhaa za AI kutoka nje. Bara linahitaji miundombinu ya kompyuta (compute) ya kutosha ili wabunifu wa Kiafrika waweze kutengeneza mifumo yao wenyewe ya AI, kama vile suluhisho za minyororo ya ugavi, tafsiri za lugha, na matumizi mengine yanayolenga mahitaji ya soko la Kiafrika.
Kuhusu sheria, Murito anasema ubunifu na uaminifu lazima vikue sambamba, wala si kupingana. Anatetea sheria zinazohamasisha ubunifu pamoja na ulinzi imara wa data, akitoa mfano wa Sheria ya Ulinzi wa Data ya Kenya. Pia anasema waundaji wa AI wanapaswa kuwapa watumiaji zana za kutofautisha maudhui yaliyotengenezwa na AI na yale ya binadamu, na kwamba Google inatengeneza zana kama SynthID kwa ajili hiyo. Na anasifu Kenya kama kitovu cha ubunifu wa kidijitali kinachoweza kuathiri Afrika Mashariki yote.
Stori hii imeandikwa na mfumo wa AI. Jinsi tunavyotumia AI
Stori zaidi
Benki ya Maendeleo ya Afrika na UNDP waanza utekelezaji wa mpango wa AI wa dola bilioni 10
Mpango uliozinduliwa kwenye Jukwaa la AI la Nairobi Februari 2026 sasa unaanza kufanya kazi nchini tano za kwanza, ukilenga kuchangia ajira milioni 25 mpya ifikapo 2035.
Korea Kusini yatoa mkopo wa dola milioni 170 kujenga kituo cha mafunzo ya AI Tanzania
Makubaliano yaliyotiwa saini Dar es Salaam Jumatano yatajenga kituo cha kwanza cha aina yake Afrika Mashariki, kitakachofundisha AI, roboti, uchambuzi wa data na mtandao wa vitu.
Adesina apendekeza mfuko wa dola bilioni 10 wa AI kwa Afrika
Aliyekuwa rais wa Benki ya Maendeleo ya Afrika anataka mfuko huo uwe msingi wa mpango mkubwa wa dola bilioni 50 katika miaka 10, ili Afrika isiwe soko tu la teknolojia za wengine, bali muundaji na muuzaji wake.