Utafiti: Wateja wananunua baada ya AI kupendekeza — biashara ndogo zinapaswa kuonekana kwenye AI
Utafiti mpya unaonyesha asilimia 62 ya watumiaji wa AI wamenunua bidhaa baada ya AI kuipendekeza. Wateja wa kesho hawatauliza Google peke yake — watauliza ChatGPT. Hii ina maana gani kwa wafanyabiashara wadogo wa Afrika Mashariki?
Kampuni ya teknolojia ya Snipp, kutoka Vancouver, Canada, ilitangaza tarehe 6 Oktoba 2026 utafiti mpya uliouliza watu 1,000 nchini Marekani wanaotumia zana za AI mara kwa mara — kama ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot na Perplexity — jinsi wanavyonunua. Matokeo yanaonyesha mabadiliko makubwa: AI haikuwi tena msaidizi wa kutafuta taarifa tu, bali imekuwa kiongozi wa ununuzi.
Asilimia 62 (61.8%) ya waliohojiwa wamenunua bidhaa baada ya AI kuipendekeza, na asilimia 26 zaidi wanasema wangekubali kufanya hivyo. Asilimia 84 wamegundua bidhaa au biashara mpya kupitia AI. Kazi kubwa zaidi AI inayofanya wanunuzi ni kulinganisha bidhaa — asilimia 58 wanaitumia kwa hilo.
Pia AI imekuwa injini ya kutafuta ofa: asilimia 71 wameiomba AI iwatafutie punguzo, kuponi au ofa, na asilimia 63 wanasema AI imewaokoa pesa kwenye ununuzi. Asilimia 42 wanasema msaidizi wa AI ni moja ya sehemu wanazoanzia wanapotafuta bidhaa — chini ya injini za utafutaji za kawaida (asilimia 72), lakini juu ya tovuti za biashara, mitandao ya kijamii na hata YouTube.
"Wateja wanazidi kugeukia AI kuwasaidia kugundua bidhaa, kulinganisha chaguzi na kufanya maamuzi ya ununuzi," alisema Atul Sabharwal, mkurugenzi mkuu wa Snipp.
Lakini kuna upande wa pili. Asilimia 85 wanaiamini AI angalau kidogo, lakini asilimia 69 wana wasiwasi kwamba mapendekezo ya AI yanaweza kuathiriwa na matangazo, malipo kutoka kwa makampuni au wauzaji. Na asilimia 39 wanasema wangekuwa tayari kujaribu chapa mpya kama AI ingewasaidia kupata bidhaa bora, bei nafuu au ofa nzuri — habari njema kwa wafanyabiashara wadogo wanaoshindana na majina makubwa.
Ujumbe muhimu kwa wafanyabiashara, kwa maneno ya Ritika Garg, afisa mkuu wa masoko wa Snipp, ni changamoto mpya ya "kuonekana": biashara zimetumia miaka mingi kujifunza jinsi ya kuonekana kwenye Google. Sasa zinahitaji kufikiria jinsi bidhaa na ofa zao zinavyoonekana mtu anapomuuliza AI "nitanunue nini, wapi, na kwa bei gani?"
Muhimu kukumbuka: utafiti huu ulifanywa nchini Marekani, miongoni mwa watu wanaotumia AI tayari — sio kila mtu. Lakini mwelekeo unaeleweka wazi: kadri ChatGPT, Gemini na zana kama hizo zinavyoenea Tanzania, wateja wataanza safari yao ya ununuzi kwa kuuliza AI, si Google peke yake. Asilimia 81 ya waliohojiwa wanatarajia AI kubadilisha angalau kwa kiasi jinsi wanavyonunua katika miaka miwili hadi mitatu ijayo.
Ina maana gani kwako?
Biashara ndogo na wauzaji mtandaoni: Hakikisha taarifa za bidhaa zako zipo mtandaoni kwa lugha rahisi — jina la bidhaa, bei, eneo lako, na sifa zake — ili AI iweze kuzisoma na kuzipendekeza. Huhitaji tovuti ghali: ukurasa wa WhatsApp Business au Facebook wenye maelezo wazi na bei halisi unatosha. Andika kwa Kiswahili na Kiingereza rahisi.
Wanunuzi: Tumia AI kulinganisha bei na kutafuta punguzo kabla hujanunua — asilimia 63 wanasema imewaokoa pesa. Lakini kumbuka wasiwasi wa asilimia 69: pendekezo linaweza kuwa tangazo lililofichwa. Muulize AI "kwa nini unapendekeza hii hasa?" na bado linganisha bei dukani.
Wazazi: Kwa mahitaji ya nyumbani na shule, waombe AI itafute ofa na punguzo kabla ya kwenda sokoni. Ni njia ya kuokoa pesa — lakini usinunue kwa msukumo wa pendekezo moja; thibitisha kwanza.
Habari zaidi
IFC yawekeza kwenye Kifiya: AI inayowasaidia wakulima kupata mikopo bila dhamana
Shirika la Fedha la Kimataifa limewekeza kwenye kampuni ya teknolojia ya Ethiopia ya Kifiya, ambayo hutumia AI kutathmini wakopaji wasio na historia ya mikopo — na sasa inaangalia kupanua huduma zake hadi Tanzania, Kenya, Uganda na Rwanda.
Google yazindua Gemini 4 Carbon: AI mpya ya kulinda programu dhidi ya wadukuzi
Modeli mpya ya Google DeepMind inasema inapata dosari za usalama kwa asilimia 88 na kuzirekebisha zenyewe — lakini kwa sasa inapatikana kwa wataalamu wa usalama tu, si kwa umma.
Anthropic yaingia sokoni: kampuni ya Claude yafichua mapato ya dola bilioni 16.3 na hasara ya dola bilioni 80.7
Kampuni ya AI ya Marekani imewasilisha nyaraka za kuingia kwenye soko la hisa la Nasdaq — lakini sehemu kubwa ya hasara yake ni hesabu za karatasi, si pesa iliyopotea.